Üç Yirmidört Saat

peride celal okumayı çok seviyorum. zaten kadın yazarlar arasında vazgeçemediğim kişiler var, füruzan, pınar kür, adalet ağaoğlu da öyle mesela. muhtemelen ilk gençliğimde keşfettiğim ve hep dediğim gibi ülkeyi, tarihi derslerden çok onlardan öğrendiğim için. üç yirmi dört saat de benim için böyle bir roman. 19’umda okumuşum. sonunu da hatırlıyordum üstelik. ama tabii başka peride celal’ler okuyunca insan bu romanın celal’in değişiminin, politik romana geçmesinin yapıtaşı olduğunu anlıyor. ama aslında peride celal’in dönüp durduğu ana izlek hep aynı: anneler ve kızları. edebiyat dedikodusuna girmeyeceğim ama bu romanda kendi annesinin nefretiyle kızına sınırsız özgürlük veren ve ona da yaranamayan orta kuşak anne tipi, bence peride celal. sebeplerim bende kalsın. romanda bence en önemli yerler dilber’in rüyaları, bu rüyalarda aslında füruzan’dan çokça tanıdık olduğumuz besleme tipinin nasıl ete kemiğe büründüğünü görüyoruz. ah sonra dilber adı verilen doğuştan bahtsız ayşe tekcan. gördüğü rüyalar, dünün bugünün karışması, hep ama hep baskın karın ağrısı, kaka hissi, kaka yapma utancı öyle edebi bir ustalıkla yazılmış ki gerçekten psikanalitik olarak bile okunabilir. detaylar, hasta bakımı, özel hastanelerin daha 70’lerdeki rezilliği, sınıf atlama, adanalı burjuva, yanan konaklar, sağ sol çatışması… romanda neler yok ki. şunu söyleyebilirim romanın en sıkıcı karakteri her şeyi mükemmel bilmesi ve ders gibi sürekli sosyalizm konuşmasıyla ahmet. bu kadınlar romanında her şeyi toparlama ve düzeltme görevinin ona verilmiş olmasına fena bozuğum. romanın en dayaklık karakteri tembel ve ne istediğini bilmeyen fatma. günde beş öğün dayak az bile. romanın en harcanmış karakteri ise kızından bin kat zeki olan anne. ama bu roman peride celal’in istediği gibi politik sosyalist bir roman değil. gayet freudyen okunabilecek anne-kız romanı. en politik yanı ise hiç konuşulmayan besleme kültürü. iyi ki yeniden okumuşum. kurtlar’ı da mutlaka okumam lazım. yok. bulan eden hediye etmek isteyen olursa, memnuniyetle :))