Zeynep T.
13 Nisan 2026
Gölgede Kalan Yıllar kitabında Memet Fuat Bey geniş ailesi ve çocukluk günleri etrafında anılarını yazmış. Daha çok annesini savunmak, Piraye Hanım hakkındaki dedikodulara cevap vermek istemiş gibi ama hak vermemek elde değil. Piraye Hanım çok yıpranmış Nâzım Hikmet ile yaşadığı ilişkide.
Kitaptaki isim bolluğu, anekdotların tekrarı ve doğrusal olmayan akış takibi zorlaştırsa da anıları okuduğum için memnunum. Öğrendiğim ayrıntılar, tanıştığım kişiler ilginçti.
Çevirmen Rasih Güran Bey'in hakkında uzun bir yazı okudum internette. Nâzım Hikmet'in ayrılık mektubunu Piraye Hanım'a ağlayarak getiren kişi oluyor aynı zamanda. Memet Fuat'ın babası Vedat Örfi'nin hayatı da ilginçti. Nâzım Hikmet ve o yıllarda hapse düşen başka yazarların eserlerinin günümüze ulaşmasını sağlayan şeyin Piraye Hanım'ın kendisine emanet edilenleri saklamayı ahlaki bir görev edinmesini olduğunu öğrendim.
Yazarın isim vermeden anlattığı iki anekdot var. Birinde Nâzım Hikmet'in Suat Derviş'le romantik bir ilişkisi olduğunu ima etmiş sanki. Bundan emin değilim, doğrulayamadım. İkincisi ise şu paragraf;
"Derler ki Nazım kendisine gönderilen şiirlerin üstünde çalışmış, birtakım düzeltmeler yapmış, sonra yurt dışına çıkmadan önce, o düzelttiği kopyaları, karısının arkadaşı olan ünlü bir kadın yazarın kız kardeşine vermişler. Saklaması için. Evinin aranması düşünülemeyecek biriyle evli olan o kız kardeş ise, karanlık bir dönemde, korkup yakmış kendisine verilen müsveddelerin hepsini..."
Burada bahsedilen kişi Halide Nusret Zorlutuna ile kız kardeşi yazar Pınar Kür'ün annesi İsmet Kür. İsmet Hanım yıllar sonra itiraf etmiş durumu.
Edebiyat tarihi seviyorsanız kitabı tavsiye ederim.
