Kara Kitap

Dile kolay, tam sekiz ayda bitirmişim Kara Kitap 'ı. Anormal olabilir, ama normal de olabilir. Normal bir kitap da değil bu zaten. Evet, bazı kitapları aylarla ölçülen sürelerde okuyorum bazen; fakat hakikaten, o kitaplar zihnimde apayrı bir yer ediniyor kendilerine. (Çoğu kişi için de geçerli bir durum bu bence.) Ve bu kitap da o kitapların kategorisine girince, içimde, içinden çıkılamayacak bir durum oluştu. İçinde tamamen kaybolup Galip'in, Celâl'in, Rüya'nın ve İstanbul'un karlı sokaklarının içinde ben de yitip gittim. İlk sayfasına, "Galip bir Rüya görüyor, içinde Celâl de var" diye bir not düşmüşüm, sanırım yaklaşık beş ay önce falan, henüz 100. sayfa civarındayken: Bakış açınızı bir derece bile değiştirseniz bambaşka bir renk, his ve algı göreceğiniz bu kitaba dair söylenebilecek binlerce doğru cümleden yalnızca biri, bu bence. Zaten Galip'in Rüya'sının -ve tüm diğer bilindik ve sıradan rüyaların- aynı zamanda bir ayna olduğunu da düşününce, Celâl'in tüm çalışmaları, çatışmaları ve kendisiyle atışmaları büyük anlam kazanıyor: " Hiçbirimiz kendimiz olamayız. Herkesin seni bir başkası olarak görebileceğinden hiç kuşkun yok mu senin? Kendin olduğundan o kadar emin misin sen? Eminsen, kendin olduğuna emin olduğun o kişinin kim olduğundan emin misin? " Ve bütün mutsuzlar ve yalnızlar için geçerli olan şey de onca köşe yazısı, kitap, polisiye roman, anekdot, efsane vesair içinde, yine kendini gösteriyor: " [...]bir başkası olmak için yanıp tutuşan bütün mutsuzlar için hikâye anlatmak, kendi sıkıcı gövdeleri ve ruhlarından kurtulabilmeleri için keşfedilen bir hileydi. " Fakat mesela, aynı hikâyenin içinde ikinci bir başrol, ikinci anlamlar ya da insanların yüzündeki harfler ile kelimelerin içindeki kişilikler ortaya çıkınca, iş değişiyor. Herkes kendi hayatında yapayalnız bir başkahramana bürünmüşken, olası ikincil kişilikler -ya da tamamen gerçek ikincil hayatlar- her şeyi mahvediyor. " Beyoğlu'nda bir muhallebiciye oturmuştum; sırf kalabalık içersinde olmak için; ama cumartesi akşamının o sonsuzluk saatini doldurmaya çalışan benim gibi biriyle göz göze gelirim diye kimseye de bakmıyordum: Benim gibi olanlar, birbirlerini hemen tanır ve küçümserler çünkü. " Her ne ise. Uzatmadan, saçma sapan lafları ve gereksiz çıkarımları bir kenara koyarsam, Türkçede yazılmış en muhteşem şeylerden birini -fazlasıyla geç de olsa- okumuş olmaktan büyük mutluluk duyuyorum. İnsanın edebiyat algısını değiştiren kitaplardan, Kara Kitap .

Sırlarla dolu, eşsiz güzellikte bir kitap.

YouTube kanalımda Kara Kitap 'ı önerip postmodern romanı anlattım: https://youtu.be/5NOJQ_1hmps "Uykulardasın şimdi bensiz uykularda Hala İstanbul’dasın ama deniz yok dalgalarda" YYK Sayısızca kültür, padişah, caz festivali, mimari ve sanat akımı, beyaz yaka, Suriyeli, Suriyesiz, kitap teması, şarkı ilhamı, cami, kilise, Rönesans'a yakışır insani proporsiyon, sonradan yine kendisine tepki olarak getirdiği barok bir öfke, askeri darbe, manevi arbede, mahalle kavgası, kavgalardan çok daha ateşli çiftleşme, dert, mutluluk, işkence, orgazm, kasvet, ütopya görmüş ve hala içinde barındırdığı çoğu canlısına göre kendisinden başka şehirlerin tebdil-i kıyafetine bürünmeye çabalayan kolektif bir varoluş salatasından -yani Proust'un kayıp zamanın izinde kaybedip aradıklarını, Paulo Coelho'nun Simyacı'yı yazarken arakladığı Takkeci İbrahim Efendi'nin hikayesi gibi bir arayıştaki esrarın sonucunu insanın yine kendisinde bulacağını bize pitoresk bir imgeyle alıcıyı harekete geçirme işlevinde buldurmaya çalışan- bir hafıza bahçesinden bahsetmeye çalışıyorum size : İSTANBUL . Hayatımın büyük bir kısmında İstanbul'un manevi basınç aurası altında gerek fiziksel gerekse de spiritüel mesafesinin çemberinde yaşadım. Türkiye'nin magması olan bu sıcaklığın verdiği, kendi merkezine çektiği bir İstanbulçekime, aynı Dünya'nın, çevresindeki Güneş, gezegen ve uydularının çekimine kayıtsız kalamadığı bir şekilde maruz kaldım. "O"ydu bizim hafıza bahçemizdeki en renkli ağacımız, "o"ydu Pessoa'nın dediği, düşünmenin yıkmak anlamına gelip de insanın düşünmeden önce parçaları -yani semtleri- algılayıp sonradan metropolitan bir tümevarımla şehrin bütününü düşünebileceğimiz bir bellek. Çünkü Pessoa'ya göre de, düşünce süreci, düşünülen şeyi parçalara bölmekle olurdu. Yüzyüzeyken Konuşuruz, Sandal şarkısında, bu kitaptaki Galip'in tükenmek bilmeyen bir kısır döngüdeki zamanın süregelen kaybının izinde, İstanbul'daki dalgalara denizi yakıştırmanın telaşı içerisinde, uykularını, gerçeklik ile düş arasındaki Musil'in ruhun bulanık sendeleme denklemi gibi yalpalayarak renkli "Rüya"lar oteliyle taçlandırdığı bir İstanbul hayal etmişti. Aynı Orhan Pamuk'un gayesi gibi. Şu anda bedenimin bulunduğu Batman, aklımın çarpık sokaklarının gezmeye çalıştığı, idam mahkumlarının son saniyelerinde çaresizce ve büyük bir arzuyla düşünmeye çabaladığı şehir algısını daha geniş bir algıyla beynimin önüne soyut çözünürlüklü bir görüntü olarak getirmeyi kendime askerlik idi edindiğim bir İstanbul ve çift haneli sayıyla sayabileceğim yıllardır ait olduğum ama bir türlü Maslow'un piramidinin en tepesindeki onu gerçekleştirme seviyesine erişemediğim bir İzmit düşüncesi ile Orhan Pamuk'un Galip, Celal ve Rüya üçgeni arasında spiritügeometrik bir bağıntı kurmak istedim. Baş karakter Galip, doppelgänger etkisiyle bir Tourette sendromlusunun aniden çıldırmaya başlayıp, bağırıp çağırması gibi bir merakla keşfetmeye çalıştığı İstanbul'u, sevgilisini, amcasının kızını, kendisini -artık her ne derseniz- yine kendisinden fiziksel olarak çok uzakta bir Stockholm vatandaşının sendromu gibi kendisini rehine olarak aldığı İstanbul'da aşkı ve yine kendisini bulmak isteyen, Raskolnikov'un Napolyon, Hint Devrimi zamanında insanların Mao, Küba Devrimi zamanında insanların Castro olma idinde yanıp tutuşan gençlerinin akson ve dendrit uzaklıkları arasında mekik dokuttuğu esrarlı bir gerçeklik arayışında, imgelerini, Boğaz'ın sularının Anadolu ve Avrupa yakasındaki en güzel yalılara, en uç insan yapımı anılara, köprülerin eteklerinin altından geçen hidrojen ve oksijenlerin sadece hamdığı, piştiği, yandığı değil de, kelimelerin sevgi, nefret, hüzün, aşk, şaşkınlık, şehvet, öfke gibi duyguların sinestezik lunaparklarında İstanbul'un en esrarlı köşelerinde Kara Kitap'ın beklenen konserinde yerini alabilmek için bilet sırası kovaladığı, kimilerine göre bir Dünya klasiği niteliği taşıyan kimilerine göreyse Alaaddin'in Dükkanı 'na gelip de Alaaddin'in elinde olmayan salt nesnel gerçekleri değiştirmesini bek