Baba, Oğul ve Kutsal Roman

#okudumbitti #BabaOğulveKutsalRoman #muratgülsoy #kitapyorumu 250 sayfalık bu sürükleyici romanı iki gün içinde bir solukta okudum. Son 50 sayfayı biraz sıkıcı ve donuk bulsam da kitabın geneli ile ilgili olumlu düşüncelere sahibim. Bir kere Murat Gülsoy dili çok ustaca kullanıyor. Harfler kelimelere, kelimeler cümlelere, cümleler sayfalara nasıl dönüşüyor hiç anlamadan bitiveriyor kitap. Dil konusu edebiyat noktasında benim en hassa olduğum konu; bir yazarı dili kullanmasına bakarak değerlendiriyorum. Tabi ki kurgu da önemli ama önce dil. Bu kitabın sıkıcı diye bahsettiğim son elli sayfasında bile kendimi okumaktan alamadım. Romanın başında orta yaşlarında, köpeği Kıtmir ile yaşayan anlatıcının bir yazar olduğunu anlıyoruz. Yazar tarafından kaleme alınan bir kısa öyküde, Çehov’un “bir duvarda asılı tüfek varsa bu tüfek hikâyenin içinde mutlaka patlar” savını okuyoruz. Bundan sonra yazarın göz altına alınması ile işler karışıyor. Yazarın öğrencilik yıllarından eski sevgilisi Asena ile yaşadıkları ve tam da bu günlerde onunla tekrar karşılaşması anlatıcının aklını kurcalıyor. Bu arada Kıtmir’i yürüyüşe çıkardığı sabahlardan birinde tanıştığı ve yazarın Nabakov’un Lolita’sı ile karşılaştırdığı Merve giriyor yazarın hayatına. Bir taraftan Asena’nın gençliği ama şimdiki orta yaşlı görünümü, diğer taraftan henüz bir lise öğrencisi olan Merve’nin genç ve diri vücudu yazarımızın hem gece hem gündüz tuhaf rüyalar görmesine neden oluyor. Rüya ve rüyalarda kullanılan sembolik anlamlar Gülsoy’un romanlarında sıkça karşımıza çıkan ögelerden. Bu romanda farklı olarak Gülsoy bir çok usta yazara göndermeler yapıyor: Tanpınar, Nabakov, Oğuz Atay, Borges, Kafka, Orhan Pamuk ve daha başkaları. Örneğin Lolita’nın girişinde yer alan “Lolita, kasıklarımın ateşi…” cümlesini “Asena, kasıklarımın ateşi…” şeklinde değiştiriyor yazar. Bir de yazarın iç sesi olan kimi zaman Yüzüklerin Efendisi’nin Gollum’u, kimi zaman Oğuz Atay’ın Olric’i çıkıyor karşımıza. Yazarın bahsettiği hikayenin bir yere varacağını sanıyorsanız yanılıyorsunuz çünkü bütün roman bir meta kurmaca; hikayenin tamamı başka bir hikaye. Keyifli okumalar.

Murat Gülsoy'un belki de tüm kitaplarının "sinema diliyle" sinopsisini oluşturan kitap bu. Her kitaptan bir cümle görüyorsunuz. Sadece kelimeler değil yazarlar da yer alıyor, Oğuz Atay, Kafka, Borges ve Tanpınar. Özellikle Tanpınar hikayesinden yola çıkılarak yazılmış hissini hiç yadsımamış, selamını eksik etmemiş Murat Gülsoy. Kitap Gülsoy'un ezik gözüken fakat rasyonel karakterlerinden birini barındırıyor. Karakterin ismi var mıydı diye düşündüm, hatırlamıyorum, muhtemelen geçmedi ya da ismi önemli değildi. Kadınlar arasında kalmış, hayatın arasında kalmış bir zaman sıkışması ürünü karakterimiz var. Rüya ve gerçeklik içiçe işlenen, farklı kurgularda yer alan bir kitap. Katmanlı olarak nitelendirilen yani. Birkaç eleştirim olacak kitap hakkında. İlki katmanların bazısının ucu açık kaldı (sorguda olan kısım bir anda son buldu), bir durum hikayesi değil bu ucu açık kalmamalı. İkincisi kitap hakkında övgü dolu şeyler yazmak beklentileri yükselttiğinden, kitabın değerini düşürüyor. Varoluşsal bir kitap, yeniliklerin sınırını zorluyor gibi cümleler çok bayağı kalıyor. Altı üstü metaforik öğeler barındıran bir kitap. Üçüncü eleştirim, silah patlaması ile ilgili oldukça güzel bir beklentiye sokmuşken kitap bununla alakalı bir son göremedim. Bu benim beklentimle alakalı değil kitabın içinde bir silah var ise mutlaka patlar diyordu. Silah mı bulunmadı hikayede? Patlama anı hangisiydi? bilemiyorum. Açık kalmış sanki... Cinselliğin kullanıldığı kitapların ilgi çekmek için yazıldığını düşünürdüm ama burada karakter evrimini göstermek için kullanıldığından beni rahatsız etmedi. Cümleler güzeldi, okurken keyif vericiydi. Başka bir yorum yapılabilir mi bilemiyorum ama Gülsoy'a başlangıç kitabı bu olmamalı.