Bir Noel Hikâyesi

Çok tatlı bir hikaye. Alejandro Zambra bir yazarla editörünün ilişkisini anlatıyor, gerçek hayattaki editörü Andrés Braithwaite'nin düzeltme notları da sayfaların dibinde yer alıyor. Editörün bir de önsözü var, yayıncılara laf soktuğu evlere şenlik kısa bir metin. Yazar ve editör arkadaşlığı garipmiş gerçekten. Keşke daha uzun olsaydı kitap. Keyifle okudum. Yerinde müdahaleleri ile özellikle kelime oyunlarını anlamamızı sağlayan çevirmen Saliha Nilüfer'in ve editör Tuğba Eriş'in emeklerine sağlık.

Bir Noel Hikayesi'nde Alejandro Zambra editörü David Tightwad ile olan kısa bir anısını anlatıyor. Kırılgan bir arkadaşlık, editör-yazar ilişkisinin karmaşıklığı, zorluğu ve yer yer komikliği bu kitabın gerçek editörü Andres Braitwaite'nin editör notlarıyla zenginleşiyor. Kitap hem kurgu hem gerçek anlamda birbirini bütünleyen, oyuncaklı bir hâl alıyor böylece. Braitwaite'nin kitaba yazdığı önsöz de bu bağlamda çok samimi. Zambra kendisinden kitabına önsöz yazmasını isteyince bunu tek bir şartla yapacağını söylemiş: kitabının editörü olmak. Zambra, zekasını, edebiyata olan tutkusunu bu incecik kitaba aktarmayı başarmış yine. İnsanda Bolano'nun kült romanı 2666'yı okuma ve hediye etme(!) isteği yaratıyor. İnce olmasına aldanıp Zambra ile tanışmak için bu kitabı seçmek doğru bir tercih olmaz ama yine de. Onu daha önce okumuş okurların ise bu kitabı zaten ıskalayacağını düşünmüyorum. :)

zambra peçeteye alışveriş listesi yazsa okurum çünkü o alışveriş listesine bile çocukluğa, ilişkilere, edebiyata dair şeyler yazar. “bir noel hikâyesi” de gris tormenta yayınevi’nin editörün seçkisi için istediği kitabı zambra’nın ve editörü andrés braithwaite’in beraber kotarmalarından oluşuyor. zambra, editörüne zorla önsöz yazdırmak istiyor, yayınevi de ayak direyen editörü azıcık tehdit ediyor ve önce editörün önsözü ve sonra 2002’de başlayan zambra’nın yazarlık hikâyesiyle devam ediyoruz. zambra ilk editörü david tightwad’la tanışma ve yazışma hikâyesini bildiğimiz tatlılığıyla anlatıyor. editör ve yazar arasındaki o garip, iki ucu keskin bıçak olan ilişki, hele arada yaş ve kıdem farkı varsa nasıl olur, okuyoruz. sonrasında elbette bir yerde değişen insanlar, kırılmalar, göç etme derken yıllara yayılan bu ilişki de “bir noel hikâyesi”nin adının bulunmasıyla bitiyor. zambra’nın hikâyesinde şimdi editörü andrés’in düzeltmeleri ve bazen çok komik yorumları var. bayıldım. bu arada zambra bu düzeltmelerin hiçbirini yapmamış :)) böylelikle aslında editörün neyi nasıl düzelttiğini de görüyoruz. zambra’nın sinirli olduğu bir yerde soyadlarını karıştırıp robert tightwaite dediği yerde andrés’in not olarak “lapsus calami” demesine kahkaha attım. sonuç olarak bu işin içinde olan biri olduğum daha da duygulandım. editörüm tuğba eriş’le yazışmalarımızı, değişiklikleri takip ettiğimiz word dosyalarını, yydz’yi hazırlarken 19 mart sonrası her gün her gün olan bitene kafayı yemeden itinayla çalışmamızı, bayramdan önce matbaaya yetişsin diye son haftaki insanüstü kontrolümüzü ama hep ve hep misler gibi anlaşmamızı düşündüm. tek bir sözcüğe dokunarak yazdıklarımı nasıl değiştirip daha anlaşılır hale getirdiğini bu kitapta da tekrar gördüm. canım editörler ❤️ saliha nilüfer’in yetkin çevirisi ve notları çok önemli çünkü çeviride kaybolabilecek pek çok şeyi bize özenle açıklamış. hamiş: bıyık konusunda çok haklılar gerçekten.