Ümit Mutlu
5 Mart 2026
Canımız ciğerimiz Saramago'nun, göçüp gitmeden evvel başladığı ama öksüz bıraktığı son romanı; daha doğrusu romanının ilk kısmı. Yarım da olsa, yamalak da, kaldı ki yamalak kelimesi ikileme dahilinde kullanılmadığında aynı bu roman gibi öksüz kalıyormuş, Saramago'nun ne kadar Saramagovari özelliği varsa, içinde barındırıyor yine.
"Ben tipik olmayan bir yazarım. Sadece fikirlerim olduğu için yazıyorum," demiş Saramago zamanında, bu ifade onu anlatmak için nasıl da kendisini helak ediyor. Bu roman da, senelerdir düşündüğünü söylediği bir fikirden yola çıkıp yarıda kalmış: Silah sektöründe niçin bir grev olmaz.
Şimdi ben buradan, bu güzel fikre istinaden, bir başka güzel insana uzanmak istiyorum çünkü uzanabilirim. Ferhan Şensoy 'a ve onun "İçinden Tramvay Geçen Şarkı" adındaki çok muhteşem oyununa. Karl Valentin ve bindokuzyüz sonrasının Almanyasını ele aldığı bu -gerçekten- harika oyunda bir skeç var ve o skeç, tam da Saramago'nun zihnine takılan şeyi anlatıyor: Silah sektöründe niçin grev olamaz?
İki farklı aydın insanın farklı zamanlarda aynı şeye kafa yormuş olması, evet, itiraf etmek gerekir ki çok şaşırtıcı, hatta hiç şaşırtıcı değil. Ama yine de güzel.
Skeç burada ; oyunun tamamı da youtubeda duruyor.
