Doğu'nun Limanları

Ne zaman çok kültürlü bir yer örneğin Selanik, İskenderiye, İzmir, İstanbul hatta Mekke tek kültürlü homojen bir yapıya dönüştürülmeye çalışılırsa orada atan kalpler orada yaşayan kültürler kadar parçaya bölünür. Ve bu çok acı verici olur. Bu acıyı en iyi anlatanlardan biri de Malouf. Orta Doğu’yu Orta Doğu’nun dinleri mahvetti. Geriye bir sürü kırık kalp ve bir sürü yarım kalan hayat kaldı.

YouTube kanalımda Doğu'nun Limanları kitabını okumadan ölebilirsiniz dedim : https://youtu.be/Rclj5apawe4 Kapadokya Balonu Değil Edebiyat Balonu Balon : İçi boş olan bir şeyin de yükselebileceğini kanıtlayan cisim. Doğu'nun Limanları = Balon Amin Maalouf'u ilk kez okuyorum ve tekrar okumam gerektiği konusunda şüpheye düştüm. Sanırım hayatımda okuduğum en detaysız, en psikolojileri yadsınmış ve en sığ karakterler bu kitaptaydı. Kitap hakkında hiçbir eleştiri görememem de dikkatimi çeken ayrı bir konu. Karakterler Doğu'nun Limanları'nda sanki şekillenmemiş taşlar gibi. Yazar, heykelini şekillendirmesi gereken bir heykeltraştır. Kitabı ise onun heykelidir. Karakterler o kadar savaş, acı, sefalet zamanlarından geçiyorlar fakat bu olaylar karakterleri psikolojik açıdan şekillendiremiyor. Ayrıca Salem karakterinin kötü olmasını şişmanlıkla paralel kurgulamasına çok güldüm doğrusu. Niye bir insan şişman oldu diye kötü olsun yahu? Doğu'nun Limanları okurken kendimi bazen şişmanlıktan zayıflığa evrilen ünlülerin fotoğraflarını tıklama tuzağıyla birlikte yayınlayan magazin sitelerinde hissettim desem yalan olmaz. Olaylar o kadar çabuk geçiyor ki inanamazsınız. Işınlanma icat edilseydi sanırım tam da böyle olurdu. Hatta bilim adamları Amin Maalouf'tan bu icat hakkında fikir alabilirler. Karakterler bir Paris'te, bir Beyrut'ta, bir Hayfa'da. Kitap içerisinde tarihte önemli yer kaplayan pek çok savaş geçiyor fakat Maalouf'un savaş psikolojisi, savaş toplumları ve savaş mimarisinin insan psikolojisine etkimesi hakkında Victor Hugo, Aleksandr Puşkin ya da Heinrich Böll gibi isimlerden ders alması gerek acilen. Karakterler şekillenmemiş taşlar gibi dedik ya, baş karakter babasına karşı bir hayat sürecekken kendisini birden direniş grupları içerisinde buluyor. Yaptığı iş de evlere A101 market tanıtım kağıdı dağıtmak gibi bildiri kağıdı dağıtmak sadece. Aslında Naziler de medya propagandasını çok kullanırdı, bu yüzden bu da değerli ve üstünde durulması gereken bir konu. Fakat esas sıkıntı, kitapta bu o kadar abartılmış ki sonra sanki çok bir şey yapmış gibi ülkesine dönünce burnu bile kanamadığı halde kral misali bir adam ilan ediliyor. Bu konuda Maalouf'un Sefiller romanında geçen direniş ve barikat tasvirleri kısmını okumadığını düşünüyorum. Eğer Maalouf, Sefiller'i okusaydı yazdıklarının ne kadar mesnetsiz ve detaysız olduğunu anlardı. Savaşın yıkımıyla birlikte devinen karakterlerin yıkımının edebiyatını ben bu kitapta hiç ama hiç göremedim maalesef. Kitabın diğer başrol karakteri olan ve arada Slender Man gibi karşınızda beliren Clara ile karşılaşmalarına bir kısımda "Sadece oradan geçiyormuş." diye sebep bulunmuş, ben bu kısımda gerçekten sesli güldüm. "Aşk Tesadüfleri Sever" senaryosu mu bu? Savaş dönemi gibi ağır ve pek çok topluma mâl olmuş bir konu anlatılırken sadece oradan geçen bir insanla bir insanı karşılaştırmak okurla dalga geçmek değil mi? İşte bu, bir yazarın kurgusunu oluştururken ne kadar aceleye getirdiğinin bir kanıtıdır. Savaş zamanında ve faşizm gibi ataerkillik ve güçlü olanın kayırılmasının görüldüğü çağlarda, yani sevginin en az görüldüğü bir çağda derin bir aşka yöneltebileceğin iki karakteri "Sadece oradan geçiyormuş" diye bir nedenle karşılaştırmak nasıl bir derinliksizliktir Amin Maalouf? Bir ara yobaz ve el kol işaretleriyle secde eden bir adam diye nitelendirilip sonrasında Stefan Amca ile kadeh kaldıran karakter olan Mahmut diye biri var sonra, vallahi ben bu karakterin gerekliliğini hiç algılayamadım. Kitabın gidişatına hiçbir etkisi yok, ana karakterlerle olan bağı çok zayıf, neden böyle iki uçta bir hareket yapmış bir sebebi yok... Yok ulan yok. Delirdim. Bir kısımda savaştan dolayı ülkeler arası sınırlar kapanıyor ama sanırım PTT savaşlarda ek mesai yapıyor olacak ki bütün mektuplar, mesajlar hiçbir sıkıntı olmadan yerine gidip cevapları da tekrar yerine gönderebiliyor. Sanırım kargo şirketlerinin insanı evlerde bulabildiği ve ne hikmetse savaş olmasına rağmen aradaki sınırların bir silüetten iba

Ön yargı ile yaklaştığım bir yazardı Amin Maalouf, tarihi romanları sevmediğim için uzun süre uzak kalmıştım. Ancak rafta gezinirken gördüğümde kitabın çok kalın olmaması beni cesaretlendirdi. Hızlı bir başlangıç yaparak sayfaları arşınlamaya başladım. Kitap ön sözünde de yazdığı orta doğuda geçen bir hikaye olarak başlıyordu. Siyasete girmeden olanı yansıtarak bir puan öne geçti. En sevdiğim kısım hiç bir şekilde tarihi bilgiye mahal bırakmadan hikayeyi anlatmasıydı. Sanki nakış gibi işliyordu durumu. Bunun yanı sıra gerçekleşen tarih hakkında da ufak ufak bilgiler veriyordu. Hikaye çok farklı, ilgi çekici olmasa da sonuna kadar ilgiyle okutmayı başarabiliyorsa, başarılı olmayı hak ediyordur. Beğendim, yorulmadan İsyan'ın isyan hikayesini de öğrenmiş oldum. Bugüne kadar yazara şans vermediğim için üzüldüm hatta ve diğer kitaplar için devam etme kararı aldım. Benim gibi düşünüp başlamayanlara, bir an önce başlamalarını tavsiye ederim :)